WHAT'S BEE ?

ผึ้งคืออะไร

ผึ้งคืออะไร

ผึ้ง เป็นแมลงที่นักกีฏวิทยาด้านอนุกรมวิธานได้จัดไว้ในอันดับ (Order) ไฮมีนอพเทรา (Hymenoptera) ได้แก่ แมลงพวกผึ้ง ต่อ แตน มด รวมทั้งพวกต่อห้า และแตนเบียน (Predator and Parasitic Wasps) เป็นแมลงสังคม (Social Insect) ที่มีการแบ่งวรรณะสำหรับทำหน้าที่ที่แตกต่างกันอีกทั้งยังเป็นแมลงเศรษฐกิจที่ผลิตน้ำผึ้งสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร และเครื่องสำอางต่าง ๆ รวมถึงเป็นแมลงที่มีบทบาทสำคัญสำหรับการผสมเกสรของพืช

อนุกรมวิธานของผึ้งที่พบในประเทศไทย

ลักษณะสำคัญของแมลงพวกผึ้งโดยสังเขปคือ มีปีกสองคู่ ลักษณะของปีกเป็นแผ่นบางมีเส้นปีกที่สำคัญเห็นได้ชัดเจน ใช้เป็นลักษณะแตกต่างในการวินิจฉัยชนิดต่าง ๆ ของผึ้งได้ ปีกคู่หลังเล็กและมีเส้นปีกน้อยกว่าปีกคู่หน้า ปีกคู่หน้าและปีกคู่หลังติดกันด้วยตะขอขนาดเล็กเรียงกันเป็นแถว เรียกว่า ฮามูไล (Hamuli) เพื่อให้ปีกทั้งคู่กระพือขึ้นลงได้พร้อมกันทำให้บินได้เร็ว ที่หัวมีหนวดรูปหักข้อศอก (Geniculate) ปากเป็นแบบกัดเลียมีทั้งตาเดี่ยวและตารวม มีขนาดใหญ่ โดยเฉพาะพวกผึ้งตัวผู้ ขาหลังของผึ้งงานมีอวัยวะพิเศษสำหรับเก็บเกสร (Pollen Basket) ที่ขา ลำตัว และหัวมีขนปกคลุมมาก ตัวเมียมีอวัยวะวางไข่ที่ดัดแปลงเป็นอวัยวะสำหรับต่อยและมีเหล็กในใช้แทงให้เกิดการเจ็บปวด ยกเว้นพวกชันโรงเป็นผึ้งที่ไม่มีเหล็กใน (Stingless Bees) แมลงในกลุ่มผึ้งดังกล่าวมีผึ้งรู ผึ้งกัดใบ ผึ้งหึ่ง แมลงภู่

วรรณะของผึ้ง

ผึ้งเป็นแมลงที่มีวรรณะ ภายใน 1 รัง ประกอบไปด้วย ผึ้งนางพญา (Queen) ผึ้งตัวผู้ (Drone) และผึ้งงาน (Worker) ซึ่งทำหน้าที่ต่างกันภายในรัง โดยผึ้งนางพญา เป็นผึ้งที่มีลำตัวใหญ่ที่สุด มีอายุขัยมากกว่า 1 ปี อาจได้มากถึง 7 ปี โดยทั่วไป ใน 1 รังจะมีผึ้งนางพญา 1 ตัวเท่านั้น ยกเว้นบางรังที่มีขนาดใหญ่ อาจพบได้ 2-3 ตัว ทำหน้าที่สำคัญคือวางไข่ภายในรัง ผึ้งตัวผู้มีขนาดใหญ่รองลงมาจากผึ้งนางพญา แต่อ้วนสั้นกว่าผึ้งนางพญา ภายใน 1 รัง มีจำนวน 200-500 ตัว มีอายุขัย 4-6 สัปดาห์ ทำหน้าที่คอยผสมพันธุ์กับผึ้งนางพญา ผึ้งงานเป็นผึ้งที่มีขนาดเล็กที่สุด แต่มีปริมาณมากที่สุดในรัง มีจำนวนมากถึง 5,000-30,000 ตัวต่อรัง มีอายุขัย 6-8 สัปดาห์ เป็นผึ้งเพศเมีย เกิดจากไข่ที่ได้รับการผสมจากผึ้งตัวผู้ แต่เป็นเพศเมียที่ไม่สมบูรณ์เพศ ทำหน้าที่ออกหาอาหาร หาน้ำหวาน สร้างรังจากไข่ที่ผลิตจากต่อมคอยเลีย ทำความสะอาดนางพญา และรัง นอกจากนี้ยังทำหน้าที่ป้อนอาหารให้แก่ผึ้งนางพญา และผึ้งตัวผู้